Thursday, July 12, 2018

Kabagyan

Noong nakaraang kampanya, bisperas ng eleksyon ng barangay at SK, may isang kandidato ng kagawad ang nangampanya rito sa loob ng Camp Aquino (linyahan: teacher mo noon, kagawad mo na ngayon).

Nagwawalis na ng isang hapon si mommy sa harap ng bahay at habang kausap niya ang kapitbahay namin, napansin nila ang paghinto ng isang van. Bumaba raw ang nabanggit na kandidato kasama ang dalawang babae. Nakipagkamayan sila bago ibinigay ang maliit na campaign poster pero agad silang sinita ng isang sundalo. Bawal daw kasing mangampanya ang outsider, lalo na't napag-alamang hindi pala sila nagpaalam at wala/hindi sila binigyan ng permiso upang malayang makapagkampanya sa loob ng kampo.

Agad silang inereport at ipinababa sa presinto ng military police saka ipinag-log pero hindi na sila inimbestigahan.

Kuwento ni mommy sa amin, "Nagpaalam po kami kay General (apilyedo)," sabi ng isang babae sabay tingin daw kay mommy bago sila umalis. "Kamag-anak ko po siya," dagdag pa ng babae.

"Lolo ko si General (apilyedo), kaano-ano kita?" banat ni mommy sa wikang Iluko pero hindi na nagsalita ang babae. Hindi na raw makatingin. "Hindi siya naging general ng Camp Aquino kahit kailan at nagretiro na siya taong 2013 pa."

Nabigla at natahimik ang mga kapitbahay sa narinig nila kay mommy. Noon lang kasi nila nalaman na may kamag-anak pala na general si mommy pero hindi niya iyon basta sinasabi kahit kanino bilang 'privacy' na rin ng bawat isa sa amin. Dagdag pa, pag-amin ng babae, hindi niya raw talaga alam ang hitsura ng nabanggit na heneral at hindi rin daw niya nakausap o nakita sa personal, kahit kailan. Kay mommy niya rin yata nalaman na yung binabanggit niyang general ay isang Ilokano at hindi Kapampangan.

Para walang mapahamak, sinabihan ni mommy ang babae sa maotoridad na boses na huwag siyang basta nagc-claim na kamag-anak niya ang isang taong hindi naman niya kilala (o nakilala kahit kailan) dahil puwede siyang isumbong at kasuhan, saka sila umalis, lalo na't lumalabas na ilegal silang pumasok sa loob ng kampo.

Wednesday, July 4, 2018

Hindi Marunong Mangarap

Isang tanghali, habang magkasama kami ni Amanda noon, tinanong niya ako kung ano ang gusto kong maging paglaki ko.

Ang tipikal kong sagot, "Gusto kong maging doktor," sabi ko. "Para gamutin ang mga may sakit."

Tumango lang yata siya noon saka lumabas si daddy sa CR. Naka-tupis, katatapos lang maligo. Nagpaalam sa akin si daddy na maiwan lang daw muna ako sa labas dahil may pag-uusapan lang daw sila ni Amanda sa loob ng kuwarto. Mabilis lang daw sila at maghintay na lang daw muna ako sa labas.

Naiinip na ako noon dahil matagal sila sa loob ng kuwarto ni Amanda. Hanggang sa pakinggan ko sa pinto kung ano ang pinag-uusapan nila sa loob. Wala akong narinig noon na pag-uusap pero malinaw na may mga mahihinang halinghing sa loob ng kuwarto at paulit-ulit na pag-uga ng bakal nilang kama.

Agad akong bumalik sa labas pero hindi tungkol diyan ang dahilan kung bakit ako nagsusulat ngayon. Bigla ko lang kasi naalala ang tanong niyang iyon sa akin kung ano ang gusto kong maging paglaki.

Sa totoo lang, wala akong ideya sa nilalaman ng tanong na iyon para sa tulad kong 7 years old na bata noong panahong iyon. Basta't kapag tinanong ako, iyon lang ang sasabihin ko: gusto kong maging doktor para gamutin ang mga may sakit. The end.

Wala akong natatandaan na ako mismo ang pumili (o nangarap) ng gusto ko paglaki ko. Lahat, dadaan sa nakatatanda. Sila ang magdidikta kaya siguro hindi ako tinuruan kung paano abutin ang mga bagay na gusto ko sa buhay. Sabagay, sabi nga nila, mas alam nila ang mga makabubuti sa akin bilang isang batang hindi pa marunong mag-isip noon. Sila ang may pangarap para sa akin. Oh anyway, wala rin naman akong sinisisi sa mga nagpalaki sa akin tungkol sa bagay na iyan. Wala rin naman kasi akong nakikitang mali, eh. Uy, maganda rin namang maging doktor!

Minsan, kapag nalalasing si daddy kasama ang iba niyang kainuman, bigla niya akong tatawagin at sasabihin sa mga kainuman na paglaki ko, ipapasok niya raw ako sa pulis para turuan niyang mangurakot. Hindi ko naman alam na masama pala ang pakay niyang iyon kaya siguro, hindi ako makapagpulis ngayon. Karma? Ambot. Minsan din, hihirit ang mga tarantadong kainuman ni daddy, bakit hindi na lang daw ako magsundalo tulad ni daddy? Guwapo na, babaero pa? Dagdag ng isa pa, lapitan pa ng chicks!

Nang magtapos ako ng elementary (wakas na rin ang pangangabit ni daddy kay Amanda), binalikan ako ng tanong na ito: Ano ang gusto kong maging paglaki? Pero this time, iba na ang tanungan: Ano ang pangarap mo sa buhay? Minsan, may nalalaman pa silang 'ano ang nakikita mo sa sarili mo after 10 years?' Syempre, nakakawindang! (lalo pa't tinanong sa akin iyon sa Ingles, nyeta!).

Nakatayo lang ako sa klase noong first year high at hindi makasagot (hindi rin kasi ako marunong magpayahag ng opinyon sa Ingles noon). Well, ano nga ba ang pangarap ko sa buhay? Ano nga ba ang nakikita ko sa sarili makalipas ang sampung taon? Hindi ko alam. Baka nga alam ng aso namin sa bahay kaya itatanong ko na lang sa kanya pag-uwi ko, tsarot!

Dapat daw alam ko, sabi ng teacher ko. Malalaman ko raw iyon kung mayroon akong mga talento (passion, skills, etc.) ngayon na maaari kong gamitin para maabot ang kung anuman ang pinapangarap ko o gustong makamit sa buhay. Tumingin lang ako sa teacher ko at sa mga kaklaseng nasa akin ang paningin. Doon ako biglang dinapuan ng hiya nang makarinig ako ng mga katagang 'hindi marunong mangarap.'

Bumalik ako sa puwesto ko na walang isinagot. Inuulit ko, wala akong sinisisi ngayon kung bakit hindi ko man lang alam kung paanong mangarap nang mataas... hanggang ngayon.

Saturday, June 30, 2018

Siksik sa Six

Siksik sa six dahil sa sixth anniversary ng Jay's Quirky World blog noong 06/08/18 (ihahabol ko lang dahil super late na). Madalang mang magkaroon ng mga walang kuwentang laman at posts ngayon, pasabog naman ang taong 2018 sa rami ng ups and down, good and bad news.

Para sa akin, punumpuno ng adventure ang taong ito na sana'y maikuwento ko rin dito balang araw. Yes, balang araw muna dahil medyo abala na rin ako sa ilang mga bagay-bagay sa buhay pero hindi ibig sabihin nito na balak na naming mag-shut down (tulad ng unang desisyon) dahil, tsika ko lang, fake news pala na magsasara na rin daw ang blogspot ng google ayon sa isang walang kuwentang source (muntik na akong lumipat sa wordpress) kaya long live, blogspot! Yey!

Sa ngayon, may mga ilang bagay rin daw akong dapat balikan para ayusin at ituwid, lalo na nga si blog. Ang problema sa kasalukuyan, tinambakan ako ng mga naipong project na tapos na dapat sana noon pang 2016 at kinakailangan ko nang tapusin ngayon (kahit kalahati muna) para masimulan na ang isa pa. Nagsusumamo na sila sa akin pero kering-keri lang yan!

Pati nga yung zine ko na dapat inilabas ko na noon pang June, hindi ko na naasikaso. Iyon sana ang first published work ko para sa 6th anniversary pero itinigil ko muna alang-alang sa ekonomiya. Well, pinagbabalakan ko pa lang naman iyon.

Sa blog kong ito na may readers man o wala, belated happy 6th anniversary!

Thursday, May 31, 2018

Loop Syndrome

Muli kong narinig ang boses ni mommy at ang sabi, "Sige, basta't ingatan at iwasan mong malaglag ang mga plato ko, ha. Mahal ang bili ko sa mga 'yan at hugasan mong maigi."

Bigla akong natauhan. Paglingon ko sa lamesa, naroon ang mga hugasin. Hindi ko man lang namalayan na sinabi kong ako ang maghuhugas ng mga pinagkainan namin (at hindi ko man lang nalaman kung paano ko iyon sinabi) kaya naguluhan ako. Hindi ko rin namalayan na tapos na rin pala kaming kumain pero gutom na gutom pa rin ako kahit marami akong kinain. Pinanindigan ko na ang paghugas (kahit kanina pa naghihintay sa akin ang paper works) tutal, kaunti lang naman ang huhugasan. Alas otso na ng gabi pero nakita kong pabalik ang ikot ng orasan. Hindi ko na iyon pinansin dahil alam kong guni-guni ko lang iyon.

Sinimulan ko sa baso, kutsara't tinidor, mangkok at plato, at maya-maya, ramdam kong parang huminto ang pagtakbo ng oras ko at hindi ko alam kung bakit. Nagpatuloy ako. Nang makita kong binuksan ng kamay ko ang gripo, hindi na nawala ang tingin ko rito. Iniiwasan kong lakasan (o buksan ito ng todo) dahil takot na takot ako sa high pressure o ingay ng rumaragasang tubig. Nakakabingi, nakakakaba at nakakataranta pero alam kong sa isip ko lang ang lahat ng iyon.

Parang may sariling isip at mata naman ang mga kamay ko dahil kahit nakatanga ako't nakatitig sa gripo ng lababo, maayos pa rin akong magtrabaho. Napansin ko, wala na akong pandama. Hindi ko masabi kung mabigat ang mga kubyertos o magaan ang mga kalsero't kaserola. Hindi ko na rin maramdaman kung malamig o mainit ang temperatura ng tubig. At minsan, sinusundan ko ng tingin ang pag-agos ng bula sa drainage ng lababo hanggang mawala (pati ang butas ng drainage, paulit-ulit kong binibilang pero hindi ko magawa dahil naguguluhan ako). Inilalapit ko pa nga ang paningin at tinitignan kahit ang pinakamaliit na detalye.

Inikot ko ang paningin sa paligid hanggang sa muli kong inulit... hanggang sa isa pa... na sinundan pa ng isa pa... at hindi na tumigil. Wala nang katapusan at hindi na rin ako pumipikit. Muli na naman akong natauhan nang mapansin kong isasaksak ko raw sa outlet ang plug ng oven habang basa pa ang kamay ko (para saan naman kaya?). Nabigla ako at nagpasalamat dahil maaari akong makuryente kapag itinuloy ko iyon.

Nagpapahinga na sa sala si mommy habang nakatutok sa TV. Narinig ko sa bungangerong broadcaster mula sa isang news flash ang mga salitang 'rape and slay' hanggang sa hindi na ito nawala sa isip ko. Tuloy-tuloy itong tumatakbo sa isip ko na parang remix music (meron pang beat!). Katabi ni mommy si kuya na abala noon sa pag-aayos niya ng mga portfolio at agad ding natapos. Tumayo si kuya saka ko siya sinundan ng tingin paakyat sa hagdan. Mabagal lang siyang umakyat, sabi ng isip ko, hanggang sa mapansin kong parang nadagdagan pa ng mga hindi mabilang na baitang ang hagdan. Pataas nang pataas, parami nang parami, at padilim nang padilim. Pero alam kong sa isip ko lang din iyon dahil nakita ko rin ang pagpasok ni kuya sa kuwarto niya.

Kahit alam kong nasa isip ko lang ang mga iyon, nakaramdam pa rin ako ng matinding kaba at pagkataranta. Nasa hagdan uli si kuya, umaakyat, habang unti-unti siyang nawawala sa paningin ko papunta sa kadiliman. Alam ko dahil kitang-kita ng mga mata ko. Malinaw. Napuno ng tensyon ang paligid ko. Hindi ako naririnig ng sinuman. Naghalo-halo ang lahat sa isip ko--ingay ng mga gamit na nahahawakan ko, ang rumaragasang tubig, ang ingay ng TV, kulisap, tiktik ng butiki, ugong ng refrigerator, at iba pa--hanggang sa kumahol ang aso namin sa likod ng bahay. Galit na galit siya sa akin. At kahit nasa malayo, kitang-kita ko ang matatalim at puti niyang pangil doon sa madilim.

Nagulat naman ako sa isang sigaw. Nakita ko, may matandang babae ang nakadungaw sa bintana ng kusina. Naglalabas ng itim na usok ang kamay niya kaya agad akong napahugot ng kutsilyo pero naging sandok ito pagdating sa kamay ko. Napaatras ako sa takot. Nasagi ko sa likuran ang takip ng kaldero saka ito bumagsak sa sahig. Masakit sa tenga ang nilikha nitong ingay. Umikot-ikot ito na parang pisong barya saka lumapag sa ilalim ng lamesa. Nang dadamputin ko na ang takip sa ilalim ng lamesa, bigla akong nauntog sa upuan pagyuko ko. Nawala ang takip sa ilalim ng lamesa at nabigla nang makita kong nakaayos na ito sa lalagyan ng plato. Malinis na ang mga hugasan. Tuyo na ang lababo at biglang bumalik ang pandama ko. Para akong nagising sa isang mabigat na panaginip. Nakatingin naman sa akin sina mommy at kuya. Nagtataka.

Muli akong natauhan nang maramdaman kong may tumulong luha sa mata ko. Ibinalik nila sa akin ang tanong na 'anong nangyayari sa iyo?' pero hindi ko na sila sinagot. Nanginginig ako pero hindi ko na ipinahalata. Muli kong narinig ang boses ni mommy at ang sabi, "Sige, basta't ingatan at iwasan mong malaglag ang mga plato ko, ha. Mahal ang bili ko sa mga 'yan at hugasan mong maigi."

Bigla akong natauhan. Paglingon ko sa lamesa, naroon ang mga hugasan. Maghuhugas na naman ako ng mga plato.